خط ویژه

02177036618

خط ویژه

02177036618

باتری-خودروی-برقی

تفاوت‌های میان باتری خودروهای برقی و هیبریدی

فهرست مطالب

باتری خودروهای برقی و هیبریدی از لحاظ عملکرد، نحوه شارژ شدن، طول عمر، مدت زمان ذخیره انرژی و توان خروجی با یکدیگر تفاوت دارند. در این مقاله پیش از بررسی تفاوت میان باتری خودروهای الکتریکی و هیبریدی، به معرفی انواع باتری در خودروهای برقی و هیبریدی می‌پردازیم. سپس مشخصات و عملکرد باتری در ماشین‌ برقی و هیبریدی و نیز عوامل موثر بر عملکرد و قیمت این نوع باتری‌ها را مرور می‌کنیم.

انواع باتری‌ها و مشخصات آن‌ها در خودروی الکتریکی

باتری را می‌توان قلب ماشین برقی در نظر گرفت که روشن نگه داشتن موتور و شارژدهی آن هنگام حرکت را بر عهده دارد. این باتری‌ها انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

  1. باتری لیتیوم یونی: اکثر خودروهای برقی از این نوع باتری استفاده می‌کنند. این باتری‌ها که قابل شارژ هستند، از ظرفیت زیاد و چگالی انرژی مناسب برخوردار می‌باشند اما عمر مفید کمتری دارند.
  2. باتری اسیدی: هزینه‌های اولیه باتری‌های اسیدی نسبت به سایر باتری‌ها کمتر است بنابراین بیشتر مورد استقبال خودروسازان قرار می‌گیرد. این نوع باتری‌ها قابلیت شارژ دارند اما انرژی کمی در خود ذخیره می‌کنند.
  3. باتری نیکل- آهن: عمر مفید این باتری به بیش از 20 سال می‌رسد و می‌توان آن را به صورت مداوم شارژ کرد. باتری نیکل- آهن با هزینه بالایی تولید می‌شود و گارانتی ضعیفی دارد.
  4. باتری نیکل- کادمیم: این نوع باتری که قابل شارژ است، در لوازم الکتریکی مانند گوشی همراه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  5. باتری نیکل- هیدرید فلز: از آن‌جا که ذخیره‌سازی انرژی در این باتری توسط هیدروژن، نیکل و تیتانیوم انجام می‌شود، هزینه ساخت آن نسبت به باتری لیتیوم یونی کمتر است.
خودروی برقی
باتری خودروی برقی

مزایا و معایب باتری خودروهای الکتریکی

باطری ماشین الکتریکی از مواد شیمیایی مضر ساخته شده است که زمان دفع، باعث آلودگی محیط زیست می‌شود. با این حال کارشناسان معتقد هستند خودروهای برقی نسبت به خودروهای بنزینی آلودگی کمتری ایجاد می‌کنند. یکی از مزایای باتری خودروهای برقی، تولید مجدد برق توسط آن‌ها است بنابراین با استفاده از این خودروها بازآفرینی انرژی امکان‌پذیر است. مزیت دیگر باتری خودروهای برقی این است که در خانه و با سلول خورشیدی نیز قابل شارژ می‌باشد. همچنین طول عمر مناسب این نوع باتری‌ها به عنوان یک مزیت مطرح می‌شود.
اما در کنار این مزایا، خودروهای برقی یک عیب بزرگ دارند. چه عیبی؟ تعویض باتری لیتیومی که هزینه سرسام‌آوری را به صاحب خودرو تحمیل می‌کند و گاهی این هزینه به قیمت یک ماشین بنزینی هم می‌رسد.
از دیگر معایب باتری خودروهای برقی می‌توان به ظرفیت محدود شارژ آن‌ها اشاره کرد. همچنین خودروهای برقی برد مسافتی محدودی دارند و برای سفرهای طولانی چندان مناسب به نظر نمی‌رسند. محدوده حرکتی بیشتر خودروهای برقی بین 160 تا 200 کیلومتر است اما تسلا در مدل S خود برد مسافتی 540 کیلومتر را ارائه داده است.

عملکرد باتری خودروهای الکتریکی چگونه است؟

نحوه عملکرد باتری خودروی برقی به این صورت است که یون‌های لیتیوم بین الکترود مثبت یعنی کاتد و الکترود منفی یا آند مبادله می‌شوند. جنس کاتد از لیتیوم و جنس آند از گرافیت می‌باشد.
ساختار باتری خودروهای برقی به این صورت است که هر باتری بزرگ از چندین باتری کوچک‌تر ساخته می‌شود که به آن‌ها سلول می‌گویند. صفحات کاتد و آند درون سلول بدون آب قرار دارند تا از اورشارژ و دشارژ باتری جلوگیری شود.
سلول‌های باتری ماشین برقی توسط سیستمی به نام سیستم مدیریت باتری مدیریت می‌شوند. این سیستم، گزارش‌های مربوط به خرابی باتری‌ها یا سلول‌ها، دمای هر سلول و میزان شارژ هر باتری را به ECU یا واحد کنترل موتور ارسال می‌کند. با این اتفاق سرعت شارژ خودرو سریع‌تر و متعادل‌تر انجام خواهد شد. به طور کلی در خودروهای برقی هیچ‌گاه از حداکثر ظرفیت باتری استفاده نمی‌شود یعنی باتری ماشین 100 درصد شارژ یا خالی نمی‌گردد.

مدیریت باتری خودرو
سیستم مدیریت باتری خودرو

چه عواملی روی عملکرد باتری خودروی برقی تاثیر دارد؟

عوامل مختلفی روی عملکرد باتری خودروهای برقی تاثیر می‌گذارند که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
• مدت زمان شتاب‌گیری: هر چه مدت زمان شتاب‌گیری بیشتر باشد، شارژ باتری سریع‌تر خالی می‌شود. بنابراین توصیه می‌شود از شتاب‌گیری اضافی پرهیز کنید.
• سرعت رانندگی: این عامل برای باتری‌های لیتیوم یونی حیاتی است. چرا؟ چون سرعت بالا، شتاب زیاد به همراه دارد و شتاب بیش از حد استاندارد باعث از بین رفتن شارژ باتری می‌شود. رانندگی با سرعت استاندارد از باتری در برابر آسیب و تخلیه کامل محافظت می‌کند.
• وزن باری که به ماشین وارد می‌گردد: منظور از بار، آدم‌ها و وسائل اضافی هستند که در صورت سنگینی بیش از اندازه، انرژی بیشتری برای رسیدن به سرعت موردنظر نیاز است. با توجه به اینکه انرژی از طریق باتری تامین می‌شود در نتیجه با مصرف بیشتر، باتری به سرعت تخلیه خواهد شد.
سرما و گرمای زیاد: در دمای بسیار پایین یا گرمای زیاد، باتری عملکرد مناسب خود را از دست می‌دهد. اگر در چنین شرایطی بخاری یا کولر هم روشن باشد، نیروی الکتریکی باتری سریع‌تر تخلیه می‌شود.
برخی از عواملی که در بالا ذکر شد مانند رانندگی با سرعت بالا و آب و هوای سرد باعث کاهش محدوده حرکتی خودروهای برقی می‌شوند. توجه داشته باشید این عوامل بر عملکرد باتری خودروهای هیبریدی نیز تاثیر دارند. در ادامه با این نوع باتری‌ها بیشتر آشنا خواهید شد.

مشخصات ماشین‌های هیبریدی

پیش از بررسی مشخصات ماشین هیبریدی، باید بدانید این ماشین‌ها دارای یک سیستم ترکیبی موتور بنزینی، موتور الکتریکی و باتری هستند. از آنجا که کلمه هیبرید به معنای ترکیب دو عنصر متفاوت است، به این ماشین‌ها هیبریدی می‌گویند. خودروی هیبریدی که ماشین سبز نیز نامیده می‌شود، انرژی الکتریکی تولید شده توسط موتور را در باتری ذخیره کرده و با ترکیب انرژی احتراقی بنزین یا گازوئیل کار می‌کند.
ویژگی‌های زیر را می‌توان برای ماشین هیبریدی برشمارد:

  1. موتور بنزینی در ماشین هیبریدی سوخت کمتری مصرف می‌کند، سبک‌تر است و در حالت بالا رفتن از سربالایی و شتاب گرفتن به کمک موتور برقی می‌آید.
  2. خودروهای هیبریدی آسیب کمتری به محیط زیست وارد می‌کنند.
  3. این خودروها صدای کمی تولید می‌کنند. حتی زمانی که ماشین روشن و در حال حرکت است، به سختی متوجه صدای خودرو می‌شوید.
  4. باتری خودروهای هیبریدی، در هوای سرد راندمان کمتری دارند.
خودروی هیبریدی
مشخصات خودروی هیبریدی

  1. ظرفیت اصلی باتری خودروی هیبریدی در 5 سال اول به اندازه 70 درصد کمتر می‌شود. بنابراین بین 8 تا 10 سال پس از خرید ماشین هیبریدی، باتری قابل استفاده است.
  2. تمامی خودروهای هیبریدی از ترمز احیاکننده استفاده می‌کنند. این روش راهی برای بازگرداندن بخشی از انرژی جنبشی می‌باشد که خودرو در زمان حرکت از دست داده است.
  3. در خودروهای هیبریدی امکان رانندگی با یک پدال فراهم می‌شود. به عنوان مثال وقتی تصمیم می‌گیرید توقف کنید به جای فشار روی پدال ترمز می‌توانید پای خود را از روی پدال گاز بردارید.
  4. قیمت باتری خودروی هیبریدی به عواملی مانند کشور و شرکت سازنده باتری، نوع اتمی یا اسیدی بودن باتری، ظرفیت آمپراژ، تاریخ اعتبار گارانتی و تاریخ سال ساخت بستگی دارد.
    خودروهایی مانند تویوتا پریوس، فورد فیوژن هیبرید، کیا اپتیما هیبرید، تویوتا کمری هیبرید، هیوندای سوناتا هیبرید، تویوتا کمری SE و XlE، لکسوسNXH300H و CT200H نمونه‌ای از خودروهای هیبریدی هستند.

نقش باتری‌ در انواع خودروی هیبریدی

باتری در خودروی هیبریدی به عنوان وسیله ذخیره انرژی برای موتور الکتریکی ایفای نقش می‌کند. در این قسمت، ضمن آشنایی با انواع خودروهای هیبریدی، نقش باتری در هر یک از این انواع را بررسی می‌کنیم:
ک هیبرید موازی: در هیبرید موازی، کار کردن همزمان دو موتور بنزینی و الکتریکی باعث حرکت خودرو می‌شود. زمانی که خودروی هیبریدی به موتور الکتریکی نیازی ندارد، این موتور به یک مولد برق تبدیل می‌شود و نیرو را به باتری‌ها برمی‌گرداند.
• هیبرید سری: در این نوع خودروی هیبریدی، انجام تمامی کارها بر عهده موتور الکتریکی است. موتور بنزینی در هیبرید سری نقش شارژ کردن باتری را بازی می‌کند بنابراین به طور مستقیم به سیستم انتقال قدرت متصل نمی‌شود. هیبرید سری نسبت به دیگر انواع خودروهای هیبریدی آلایندگی کمتری دارد.
• هیبرید سری موازی: در چنین سیستمی، رایانه خودرو دستور هماهنگی‌ بین دو موتور بنزینی و الکتریکی را صادر می‌کند. در این هماهنگی گاهی فقط از موتور بنزینی یا موتور الکتریکی استفاده می‌شود و گاهی به منظور رفع نیازهای راننده هر دو موتور همزمان با هم کار می‌کنند.

سری و موازی
هیبرید سری و موازی

• خودروی هیبریدی قابل شارژ: تفاوت این نوع ماشین با دیگر خودروهای هیبریدی، اضافه شدن باتری‌های بزرگ به سیستم با قابلیت شارژ مستقیم توسط برق شهری است. این نوع خودروها برای رانندگی گزینه مناسبی می‌باشند اما در مسافت‌های طولانی از لحاظ هزینه در مقایسه با خودروهای بنزینی مقرون به صرفه نیستند. در این خودرو می‌توانید بر اساس میزان شارژ باقی مانده از باتری ماشین، فقط از موتور الکتریکی یا بنزینی یا هر دو استفاده کنید. همچنین نگرانی بابت خالی شدن شارژ باتری و ماندن در راه وجود ندارد.
• خودروی هیبریدی ملایم: عملکرد این خودرو مشابه هیبرید موازی است. در این سیستم علاوه بر موتور الکتریکی، از باتری‌های بسیار کوچک برای شتاب‌دهی و افزایش قدرت موتور استفاده می‌کنند.

ماشین هیبریدی چگونه کار می‌کند؟

همان طور که اشاره شد در خودروهای هیبریدی یک پیشرانه احتراق داخلی به عنوان منبع اصلی تولید قدرت و یک موتور بنزینی در کنار موتور الکتریکی وجود دارد. موتور الکتریکی زمانی که به آرامی در حال چرخش است و موتور بنزینی هنگام چرخش سریع، قدرت زیادی را تولید می‌کنند. لازم به ذکر است که کارایی موتورهای الکتریکی 3 تا 4 برابر موتورهای بنزینی می‌باشد. بنابراین عملکرد ماشین هیبریدی در شرایط مختلف که در ادامه به آنها اشاره می‌شود، با یکدیگر متفاوت است.
د آغاز حرکت و زمان حرکت با سرعت پایین: در این مواقع تنها موتور الکتریکی وارد عمل می‌شود و می‌تواند بدون نیاز به مصرف بنزین، ماشین را حرکت دهد.
• حرکت در زمان شتاب‌گیری: وقتی خودرو شتاب می‌گیرد، موتور بنزینی وارد عمل می‌شود. بنابراین توان موتور الکتریکی و بنزینی در کنار هم به شتاب‌گیری سریع خودرو کمک می‌کند.
• حرکت در مسیر سربالایی: در مسیرهای سربالایی باید هر دو موتور بنزینی و الکتریکی فعال باشند تا ماشین بتواند به سمت بالا حرکت کند.
• حرکت با سرعت ثابت: در این حالت یکی از موتورهای بنزینی یا الکتریکی یا هر دو وارد عمل می‌شوند. اگر شارژ باتری در زمان حرکت با سرعت ثابت کم شود، موتور بنزینی در نقش ژنراتور ظاهر شده و باتری را شارژ می‌کند تا جهت استفاده بعدی در بالاترین میزان شارژ قرار گیرد.
و حرکت در مسیر سرپایینی: در این مسیر نیازی به موتور بنزینی نیست و نیروی موتور الکتریکی باعث چرخش چرخ‌ها و شارژ باتری می‌شود.
• زمان توقف: با توقف خودرو، موتور بنزینی به طور خودکار خاموش شده و موتور الکتریکی وارد عمل می‌شود. وظیفه موتور الکتریکی تبدیل انرژی جنبشی چرخ‌ها به انرژی الکتریکی برای ذخیره‌سازی در باتری است.

خودروی هیبریدی
عملکرد خودروی هیبریدی

مقایسه باتری خودروهای برقی و هیبریدی

حال که با خودروهای برقی و هیبریدی آشنا شدید راحت‌تر می‌توانید باتری‌ها در این دو نوع خودرو را از جنبه‌های مختلف با هم مقایسه کنید.
عملکرد: در خودروهای برقی نیروی برق به کمک باتری‌ها، موتور الکتریکی را فعال می‌کند و نیروی رانشی موتور به چرخ‌ها منتقل می‌شود. ‌به عبارت دیگر خودروهای برقی فقط موتور الکتریکی دارند اما ماشین هیبریدی، ترکیبی از دو موتور بنزینی و الکتریکی است.
نحوه شارژ شدن: خودروی برقی برای شارژ شدن باید توسط کابل مخصوص به برق شهری متصل شود اما خودروی هیبریدی برای شارژ باتری به منبع خارجی نیازی ندارد.
طول عمر: باتری خودروهای برقی طول عمر بیشتری نسبت به باتری خودروهای هیبریدی دارند. باتری ماشین هیبریدی حداکثر بین 8 تا 10 سال پس از خرید خودرو قابل استفاده است در صورتی که عمر مفید باتری خودروهای الکتریکی به بیش از 17 سال هم می‌رسد.
مدت زمان ذخیره انرژی: باتری خودروهای هیبریدی می‌توانند هر لحظه توان قابل توجهی را آزاد کنند بنابراین مدت زمان کمتری انرژی را ذخیره می‌کنند. اما در سلول‌های باتری خودروی برقی به منظور افزایش شعاع حرکتی خودرو، انرژی برای مدت طولانی نگهداری می‌شود.
توان خروجی و ظرفیت باتری: برای محاسبه نسبت توان به انرژی باتری باید ضخامت جمع‌کننده‌های جریان و پوشش‌های روی آن‌ها مشخص شود. منظور از جمع کننده جریان، قسمت فلزی دو سر باتری است که جریان از طریق آن از باتری خارج و به آن وارد می‌شود. در خودروی هیبریدی به منظور تولید توان بالاتر پوشش‌ها نازک‌تر هستند تا الکترون‌ها سریع‌تر به باتری نفوذ کنند. اما در باتری خودروهای برقی از پوشش‌های ضخیم‌تر روی جمع‌کننده‌ها استفاده می‌شود تا هر سلول آهسته‌تر انرژی ذخیره شده را تخلیه کند. وقتی تخلیه کندتر باشد ظرفیت باتری افزایش پیدا می‌کند. بنابراین می‌توان گفت توان خروجی باتری در خودروهای هیبریدی و ظرفیت باتری در خودروهای برقی بیشتر است.

باتری خودروهای الکتریکی و هیبریدی
تفاوت باتری خودروهای الکتریکی و هیبریدی

مطالب مرتبط

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
به این مطلب چند ستاره می‌دهید؟
(تعداد رای: 0 - امتیاز میانگین: 0)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

خرید باتری ماشین همراه با ارسال و نصب رایگان

مقایسه، بررسی، انتخاب و خرید باتری ماشین از ایران باتری